Podsumowanie spotkania pt. „Zapobieganie formom przemocy i nadużyć, prowadzących do zaginięcia dzieci lub ich skutków, oraz propagowanie prawa dzieci do wolności od przemocy”
24 wrz 2025
24 września 2025 r. Fundacja ITAKA – Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych zorganizowała spotkanie poświęcone problematyce zapobiegania przemocy i nadużyciom, które mogą prowadzić do zaginięć dzieci lub pogłębiać ich skutki. Wydarzenie zgromadziło szerokie grono ekspertów, przedstawicieli instytucji publicznych oraz organizacji pozarządowych, których celem była wymiana doświadczeń, analiza obecnych wyzwań i wypracowanie wspólnych rekomendacji dla skuteczniejszej ochrony dzieci.
W spotkaniu uczestniczyli reprezentanci m.in. Komitetu Ochrony Praw Dziecka, UNICEF, Biura Rzecznika Praw Dziecka, Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, a także przedstawiciele Wydziału Poszukiwań i Identyfikacji Osób Biura Kryminalnego Komendy Głównej Policji. Obecni byli również eksperci z wieloletnim doświadczeniem w obszarze przeciwdziałania przemocy wobec dzieci oraz poszukiwania osób zaginionych.
Podczas spotkania zaprezentowano dwa kluczowe wystąpienia:
- Małgorzata Bohosiewicz-Suchoń – prawnik, mediator i interwent kryzysowy – przedstawiła główne założenia i postulaty strategii „Zapobieganie formom przemocy i nadużyć, prowadzących do zaginięcia dzieci lub ich skutków, oraz propagowanie prawa dzieci do wolności od przemocy”, przygotowanej przez Fundację ITAKA we współpracy z Missing Children Europe.
- Łukasz Koziarski, prawnik Fundacji ITAKA, zaprezentował wyniki mapowania oraz analizę systemu prawnego w Polsce w zakresie zaginięć dzieci, wskazując na istniejące luki i potrzeby zmian legislacyjnych.
Kwestia zaginięć dzieci i młodzieży stała się punktem odniesienia do wielotorowej dyskusji, podczas której omówiono szereg zagadnień. Uczestnicy podkreślili, że bardzo istotne jest to, aby mieć świadomość rzeczywistej skali problemu w Europie. A to stanowi wyzwanie już na początku gromadzenia statystyk – każde z państw członkowskich UE i działające na ich terenach instytucje publiczne i fundacje pozarządowe, funkcjonują w innych systemach prawnych. Dlatego, zdaniem uczestników spotkania, istotne jest wypracowanie wspólnych wytycznych, które ujednoliciłyby system gromadzenia danych i statystyk. Eksperci podkreślili również rolę numeru 116 000, który działa w 32 krajach europejskich, a w Polsce znany jest jako Telefon ws. Zaginionego Dziecka i Nastolatka. Przedstawiciele Fundacji ITAKA, która jest polskim operatorem numeru, zaznaczyli, że linia pełni nie tylko rolę wsparciową w kontekście szeroko pojętych poszukiwań zaginionych dzieci. Dzięki temu, że dyżury pełnią osoby wykwalifikowane, spełnia ona rolę profilaktyczno-prewencyjną w przypadku zaginięć osób poniżej 18. roku życia. Dodatkowo, linia jest źródłem wielu danych i informacji dotyczących chociażby zjawiska ucieczek. Dlatego bardzo ważne jest zapewnienie linii stałego i stabilnego finansowania.
Jako, że jednymi z przyczyn zaginięć osób poniżej 18. roku życia są różne formy przemocy, przedstawicielki Komitetu Praw Dziecka i Biura Rzecznika Praw Dziecka wskazały na potrzebę rzetelnego i regularnego przepływu informacji na temat rodzin w kryzysie pomiędzy instytucjami pomocowymi, służbami i organizacjami pozarządowymi. Taką rolę mogłaby pełnić specjalnie stworzona w tym celu baza, która umożliwiałaby monitorowanie sytuacji dzieci zagrożonych przemocą. Mirosława Kątna, przewodnicząca Komitetu Ochrony Praw Dziecka, wyjaśniła, że taki specjalny rejestr mógłby pełnić nie tylko rolę informacyjno-monitorującą, ale także byłby swoistego rodzaju działaniem prewencyjnym, które na wczesnym etapie mogłoby pomóc w niwelowaniu deficytów panujących w rodzinie.
Swoimi doświadczeniami dot. prewencji w zakresie poszukiwań osób poniżej 18. roku życia podzielili się również mł. insp. Małgorzata Puzio-Broda i mł. insp. Piotr Kupisz z Wydziału Poszukiwań i Identyfikacji Osób Biura Kryminalnego Komendy Głównej Policji. Oboje podkreślili, że prewencja i profilaktyka zaginięć zaczyna się już w domu, na etapie relacji rodzic-dziecko. Przedstawiciele policji dodali, że budowanie takiej zdrowej relacji może być czynnikiem wpływającym na to, że dziecko nie będzie rozwiązywać swoich problemów poprzez ucieczkę, tylko zwróci się do najbliższych o pomoc i wsparcie.
Spotkanie przebiegło w atmosferze otwartości i współpracy, stając się ważnym krokiem w budowaniu partnerstwa między instytucjami publicznymi, organizacjami pozarządowymi i ekspertami. Wnioski i rekomendacje wypracowane podczas rozmów posłużą Fundacji ITAKA do dalszych działań na rzecz skuteczniejszej ochrony dzieci przed przemocą oraz zapobiegania zaginięciom.
Fundacja ITAKA dziękuje wszystkim uczestnikom za zaangażowanie, podzielenie się wiedzą i doświadczeniem oraz za wspólne poszukiwanie rozwiązań, które mogą realnie przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa najmłodszych.
Projekt jest finansowany ze środków Komisji Europejskiej i zlecony przez federację Missing Children Europe.
